EMEKLİLİK YATIRIM FONU

Bireysel Emeklilik Sistemi Nedir?

Bireysel Emeklilik Sistemi, bireylerin çalışma yaşamları boyunca yaptıkları düzenli tasarrufların yatırıma yönlendirilmesini sağlayarak, oluşacak birikimlerle, tasarruf yaptıkları dönemde sahip oldukları refah seviyesinin emeklilik döneminde de devam etmesini sağlamayı amaçlayan bir sistemdir. Bireysel emeklilik sisteminin temel özellikleri aşağıdaki gibidir:

  • Gönüllü katılıma dayalıdır.
  • Mevcut sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısıdır.
  • Medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip herkes katılabilir.
  • Bireysel katkılara ve emeklilik fonlarına dayalıdır.
  • Katılımı özendiren Devlet Katkısı uygulaması mevcuttur.

Emeklilik Yatırım Fonu Nedir?

Emeklilik yatırım fonu (EYF), yatırımcıların emeklilik için ödedikleri katkı paylarının yatırıma yönlendirildiği bir yatırım fonudur.

 

EYF’nin Diğer Yatırım Fonlarından Farkı Nedir?

Bu fonlar, Bireysel Emeklilik Sistemi’ne ödenen katkı paylarının değerlendirilmesi için ve işletilmesi amacıyla özel olarak kurulur. EYF’ler sadece Bireysel Emeklilik Sistemi’ne giren kişiler tarafından satın alınabilir.

 

EYF’leri Kim Kurmakta ve Yönetmektedir?

Bu fonlar emeklilik şirketleri tarafından kurulur. Portföy yönetim şirketlerince yönetilir. Portföy yöneticileri, fon portföyünü, Bireysel Emeklilik ve Tasarruf Sistemi Kanunu, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, fon içtüzüğü, emeklilik sözleşmesi, izahname, portföy yönetim sözleşmesi ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yönetmekle yükümlüdür. Emeklilik şirketlerinin, değişik risk profillerinden kaynaklanan değişik beklentilerinizi karşılayacak şekilde farklı risk ve getiri seviyeleri içeren en az 3 emeklilik yatırım fonu sunmaları zorunludur.

EYF’lerde Fon Türleri (Kategorisi) Nelerdir?

EYF’lerin türleri, yatırım fonlarında olduğu gibi içerdikleri yatırım araçlarına göre belirlenir. Örneğin fonun %80’inden fazlası kamu borçlanma araçlarından oluşuyorsa “kamu borçlanma araçları fonu”, likit yatırım araçlarından oluşuyorsa “likit fon” olarak adlandırılır. EYF fon türleri:

  • Dengeli (Esnek&Karma) Klasik
  • Dengeli (Esnek&Karma) Karma
  • Endeks Klasik
  • Hisse Klasik
  • Hisse Katılım
  • Kamu İç Borçlanma (TL) Klasik
  • Kamu Dış Borçlanma Klasik
  • Likit Klasik
  • Uluslararası Borçlanma Klasik
  • Uluslararası Karma Esnek Klasik
  • Katkı Klasik
  • Katkı Katılım
  • Altın Klasik
  • Altın Katılım
  • Standart Klasik
  • Standart Katılım

 

Burada katılım olarak adlandırılan fonlar, faizsiz kazanç sağlayan yatırım araçlarına yatırım yapan fonları temsil etmektedir.

Yatırımcının Yatırım Yapacağı Emeklilik Fonlarıyla İlgili Herhangi bir Sınırlama Var Mıdır?

Tercih edilen fonlara herhangi bir asgari ve azami sınır olmaksızın yatırım yapılabilir. Bununla beraber, katılımcılar dahil oldukları plan kapsamında sunulan fonlar arasında tercihte bulunabilirler. Emeklilik planlarında hedef kitledeki katılımcıların risk-getiri beklentileri doğrultusunda fonun stratejisine paralel olarak yatırım sınırlamaları bulunabilir.

EYF’ler, Emeklilik Sözleşmesinin Türüne Göre (Grup veya Bireysel Emeklilik) Değişir Mi?

Fonlar, bireysel katılımcılara yönelik olarak bireysel emeklilik yatırım fonu ve fon paylarının emeklilik sözleşmesinde tanımlanmış katılımcı, kişi ya da gruplara tahsis edildiği grup emeklilik yatırım fonu şeklinde kurulabilir. Grup emeklilik yatırım fonları; işyeri veya belirli meslek grupları bazında, sektörel bazda ve Sermaye Piyasası Kurulunca uygun görülmek koşulu ile fon paylarının belirli kişi ya da gruplara tahsis edilmesi suretiyle oluşturulabilir.

Yatırımcılar Fon Dağılımlarını Nasıl Değiştirebilirler?

Katılımcı bireysel emeklilik hesaplarındaki birikimlerin ve ödediği katkı paylarının fonlar arasındaki dağılım oranlarını veya tutarlarını yılda en fazla 6 kez değiştirebilir. Bu yöndeki değişiklik talebi yazılı olarak veya şirketin çağrı merkezinden yahut şirketin İnternet sitesinde katılımcı adına oluşturulan güvenli sayfadan yapılır.

EYF’lerin Getirdiği Maliyetler Nelerdir?

Yatırım fonlarında olduğu gibi EYF’lerde de çeşitli maliyet unsurları vardır. Bu maliyetlerin büyük bir çoğunluğunu yönetici ücretinin de içinde olduğu “fon işletim gideri” oluşturmaktadır. Bunun dışında “tescil ve ilan giderleri”, “noter ve bağımsız denetim ücretleri”,               “saklama ücretleri”, “komisyonlar” gibi diğer giderler bulunmaktadır.

Fon İşletim Giderlerinin Ortalama Fon Toplam Değerine Oranı Ne Kadardır?

Fon işletim giderlerinin ortalama fon toplam değerine oranı 30.11.2014 itibariyle %0,24 ile %2,26 arasında değişmektedir. Fon işletim giderini fon bazında öğrenmek için aşağıdaki linke bakılabilir:

http://web2.egm.org.tr/webegm2/chart/figk/wf_figk6.asp

Ülkemizde Emeklilik Yatırım Fonlarına İlişkin Son Yasal Düzenlemeler Nelerdir ve Bu Düzenlemelere Nereden Ulaşılabilir?

EYF’lere ilişkin ülkemizdeki son yasal düzenleme 13/3/2013 tarihli ve 28586 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Emeklilik Yatırım Fonlarının Kuruluş ve Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmelik”dir. Bu yönetmeliğe aşağıdaki linkten ulaşılabilir:

http://www.spk.gov.tr/displayfile.aspx?action=displayfile&pageid=295&fn=295.pdf&submenuheader=0